 |
Een veel gestelde vraag is 'Wat is eigenlijk een shantykoor?'
Wat een koor is, is uiteraard bekend, maar wat een 'shanty' is,
daarop blijft men vaak het antwoord schuldig. Al gauw wordt gezegd 'O,
shanties zijn zeemansliedjes'. Inderdaad 'shanties' zijn zeemansliedjes,
maar zeemansliedjes zijn niet altijd shanties! Sommige liedjes, die aan
boord werden gezongen, waren gebonden aan bepaalde werkzaamheden of handelingen.
Tot deze groep behoren de shanties.
|
| Een shanty is een lied dat o.a. werd gezongen ter
coördinatie van gezamenlijk te verrichten, ritmisch verlopende, lichamelijke
arbeid aan boord van een (zeil)schip. De shanties werden gezongen bij de
bediening van het tuig, het hijsen van de zeilen, bij het zware duw- en
smijtwerk, zoals het ankerhiewen, pompen en ballast of vracht laden en
lossen. De shanty werd afwisselend gezongen door de voorzanger of
'opzinger' (shantyman) en een koor (matrozen). De shantyman genoot
een voorkeurspositie boven de rest van de matrozen en was natuurlijk zeer
bevaren.
Hoewel het leven aan boord van een schip vaak hard was, werd gezanik onder de bemanning niet getolereerd. De ingehouden ergernissen en frustraties werden daarom vaak in een lied gevat en na werktijd ten gehore gebracht. Deze liedjes waren dus meestal verhalend over de belevenissen op zee en over het verlangen naar het meisje dat aan wal wachtte. Drinkliedjes waren daarbij ook onderwerp van gezang. Het lied dat de zeeman in zijn vrije tijd zong, werd de 'forbitter' genoemd, naar de forbitters, een stel bolders op het dek waaraan trossen werden vastgemaakt. In tegenstelling tot de shanties, die meestal zonder begeleiding werden gezongen, werd de forbitter begeleid door een trekharmonika, viool, banjo of wat maar voorhanden was. Shantyliederen zijn soms moeilijk te verstaan, wanneer ze in verbasterd Engels worden gezongen, zoals het 'pidgin'-Engels, een handelstaal, die door de inheemse bevolking en de zeelui werd gesproken. |
